بوطیقا

bootigha — Mon, 01 Oct 2007 06:43:18 GMT

تاملی بر رمان «از پله صدای دف می آید»

اثر: بابک طیبی

چاپ شده در روزنامه نیم نگاه شهریور ماه 86

در پله صدای دف می ماند!

امید بلاغتی

«من می بینم.ولی از چیزهایی که نمی بینم حرف می زنم و در این موقع است که خواننده من بهتر از من می داند من چه می بینم.» یدالله رویایی

معتقدم،دلایل زیادی در خوانده شدن،تاثیر گذاری و ماندگاری یک اثر وجود دارد! به نظرم در میان همه این دلایل،دلیلی فراموش شده در ادبیات داستانی ایران باعث تاثیر گذاری این رمان می شود:

جسارت در کنار شناخت...!

به نظرم این سالهابانادیده نگرفتن آثارنویسنده های تاثیر گذار دو نگاه تاسف بار بر ادبیات داستانی ایران جریان داشته است.

نگاه اول:

نگاه محافظه کارانه نویسندگان برجسته یی است که با چاپ آثارشان و رسیدن به جایگاهی مشخص مدام دست به تکرار خودشان و آثارشان زده اند.این گروه به دلیل ترس از عدم موفقیت در تجربه کردن حوزه های متفاوت و از دست دادن جایگاهشان ، یا ترس از برچسب خوردن و انگ خوردن(همان بازیهای روشنفکر مآبانه وسیاسی بازی) در خودشان متوقف شده اند.به نظرم در این گروه حتی می توان از برجسته ترین(نمی گویم تاثیر گذارترین!) نویسندگان نسل سوم هم نام برد.این گروه بی شک از عدم جسارت رنج می برند!

نگاه دوم:

نگاه نسلی است که روح جسور و جست و جو گری دارد. بدون هراس از دست دادن جایگاهش و بر چسب خوردن، حوزه های متفاوت را تجربه می کند. ولی رنج بزرگتری دارد و آن عدم شناخت است.افتادن در جریان های بی ریشه و اصالت،ادا و اطوارهای مثلا پست مدرن ،ساختار شکنی بدون شناخت از ساختارهای کلاسیک و مدرن(از تکنیک های داستان نویسی بگیرید تا هر چه به ادبیات بر می گردد!)،جنجالهای ژورنالیستی و تریبونی... می شود یک هیچ بزرگ.(البته هنوز داستان نویسی شانس این را داشته که شبیه شعر با جریان داستان متفاوط روبرو نشده است.)

تلفیق محافظه کاری مذکورو عدم شناخت لازم از نگره های ادبی در نهایت می شود مثلا ویژه نامه داستان روزنامه شرق در تیر ماه 86!!! به زحمت یکی،دو داستان چشمگیر در آن می توان دید.(بهتر است بگویم می توانم ببینم!) هر چند با خواندن نقدهای نوشته شده(که اکثرا چهره های برجسته عرصه نقد و داستان نویسی نوشتند!) بر داستان های این ویژه نامه قطعا به این نتیجه می رسید که این نوشته هاتا اینجا بیهوده و زاییده توهمات ذهن نگارنده است؛ و گرنه همه چیز رو به راه است!

رمان «از پله صدای دف می آید» تجربه یی جسورانه وباشناخت عمیق از ادبیات داستانی است در حیطه ادبیات انقلاب!

چرا می گویم جسورانه و با شناخت عمیق؟!

-رمان با تصویر کردن زندگی شخصیتی واقعی،می خواهد هم خود آن شخص و هم دوره یی را مورد کنکاش قرار دهد. اوایل انقلاب دوره یی است بی شک حساس و چالش بر انگیز.به همین دلیل مخاطب از طیفهای متفاوت با حساسیت رمان را می خواند.قضیه زمانی پیچیده تر می شود که خواننده متوجه می شود این شخص دکتر فقیهی است.فقیهی در 19 مهر 60 به دست یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق ترور شده است.خواننده که حتی اگر قبل از خواندن کتاب از سر حواس پرتی به جلد کتاب و ناشرش نگاه نکرده است لحظه یی به جلد کتاب نگاه می کند!(نشر شاهد!!!)

خواننده اول:دست درموهایش می کند.سیگاری گوشه لبش می گذارد.در یک حرکت آهسته سینمایی فندکش را روشن می کند و سیگار گوشه لب را می گیراند و با نگاهی به دور دست (انگار که لحظه یی تمام رنجهای عالم بر دوشش فرود آمدند!) زیر لب می گوید:

-رمان نوشتن واسه آدمکشا!!! (شنیدم می خواهی در مورد آدمکشا کتاب بنویسی. نهادینه کردن خشونت راههای دیگه یی هم داره!ص 1،پاراگراف اول)امابرگ می زند صفحات را تا ببیند چه خبر است!

خواننده دوم:سر بی مویش را می خاراند.با نگاهی حکیمانه به اعضای خانواده اش(انگار که تمام راز های نا گفته جهان در این نگاه نهفته است!)با صدایی بلند و رسا می گوید:

-احسنت!خدا خیرشان بدهد تا می توانند باید از این کتابها چاپ کنند.انقلاب مدیون فقیهی هاست!من خودم یادم نمی رود این مرد حتی یک شب هم نماز شبش ترک نمی شد.البته من خودم ندیدم از دیگران شنیدم ولی برای آدم فاضل ، دانشمندو متدینی مثل او نماز شب خواندن امری طبیعی بود. البته امیدوارم این نویسنده جوان که حتما از نیروهای ارزشی هست حق مطلب را در مورد این شهید والا مقام ادا کرده باشد!برگ می زند تا ببیند چه خبر است!

خواننده سوم:شروع به خواندن فصل دوم می کند!

طیبی وارد حوزه یی چالش برانگیز شده است که بی شک جسارت و شناخت می خواهد.او خواننده یی دارد که قضاوت پیش از خواندن در ناخود آگاهش ریشه یی فرهنگی،تاریخی دارد.اما طیبی هوشمندانه با نگاهی کاملا خاکستری و بی طرف به تمام شخصیتها (از فقیهی تا کسی که او را ترور کرده!) و با آگاهی و استفاده درست از تکنیکهای داستان نویسی بر اساس شنیده ها،تحقیقات و درنهایت نگاه شخصی خود، زندگی فقیهی را در فضایی کاملا داستانی نوشته است. در فصل اول رمان، مخاطب با فضایی کاملا مستند روبرو است؛ آن چنان که گمان می کند اثر یک زندگینامه کاملا مستند در مورد شخصیت دکتر فقیهی است.بیان نظرات افراد مشهور در مورد اثر،بیان نکات مربوط به تحقیق و...(امین فقیری می گوید...ص9،پاراگراف دوم)اما از فصل دوم به بعد قضیه متفاوت می شود و مخاطب وارد فضایی کاملا داستانی می شود.روایت اشخاص متفاوت در لابه لای هم می آید.طیبی روایات متفاوتی را در شکلی داستانی به پیش می برد تا شخصیت فقیهی و التهابات آن دوره را تصویر کند. این بخش از کتاب تا فصل 8 ارجاعات بیرون متنی ندارد و در عین حال خبری از مستندات تاریخی هم نیست. رمان از فصل 8 اوج می گیرد.و تواناییهای نویسنده مشهود تر می شود.دیگر فقیهی نقطه محوری رمان نیست.در فصل 8 خاطرات پرستاری(که آن چنان که از منطق متن بر می آید،ما به ازاء بیرونی ندارد و بر آیند آدم هایی است که در آن روزگار در کردستان بوده اند!) را می خوانیم که در بیمارستانی در کردستان اوایل انقلاب در آن فضای رعب آور در حال خدمت است.(خیلی دوست دارم اگر بمبی کار گذاشتند یا ماشینمان را با آر.پی.جی زدند...ص94 ،پاراگراف آخر)فقیهی تنهادر آن بیمارستان حضور دارد.تا بهانه یی باشد برای تصویر کردن آن فضای تلخ!در فصل 9 نوشته های یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق به سران سازمان را می خوانیم که در حال تحقیق در مورد فقیهی و متقاعد کردن سازمان به ترور فقیهی است (از 347.دبه 278.م مسول محترم شاخه ت53ف...ص96،پاراگراف دوم)در فصل 11 یکی از اعضای ساواک که حالا با وقوع انقلاب فراری شده است و در فضایی اسف بار و وحشتناک زندگی می کند در نامه یی به مهندس فقیهی برادر دکتر فقیهی از خدمات خود به دکترفقیهی می گوید و نوشته ها و تحقیقات ساواک در مورد فقیهی را بیان می کندو از مهندس فقیهی کمک می خواهد.(تعجب نفرمایید چرا پاکت نامه،مهمور به مهر اداره پست نیست.فصل11،خط اول )در فصل 13 راوی با تلنگری به یاد می آورد که نباید سرنوشت کسی که فقیهی را ترور کرده فراموش کند.او صحنه ی باز جویی و اعدام قاتل فقیهی را بازسازی می کند و چه هنرمندانه این کار را می کند.( س:اسم؟ج:چند بار بگویم؟هوشنگ.ص160،پاراگراف آخر)

در فصل های بعد راوی ادامه تحقیقاتش را تمام می کند.تافصل آخرمخاطب حضور خود را در فضایی نیمه داستانی، نیمه مستند پذیرفته است.هر چند نوع پرداخت مدارک ساواک و سازمان مجاهدین خلق و حتی برخی اشاره های نویسنده این فرضیه را برای مخاطب پر رنگ تر می کند که در فضایی بیشتر مستندقراردارد تا داستانی.اما در فصل آخر زاویه دید در تغییری به من راوی تبدیل می شود.من راوی دوباره به مرور کوتاه قضایا و تحقیقات می پردازد و این بار بی پرده به مخاطب خودش می رساند اثری که خوانده نه تنهاواقعیت محض نیست بلکه جنبه داستانی آن غالب برمستنداتش است.(آن ساواکی که یکی دو جمله به مهندس گفته بوده،چه طور است؟نمی تواند نامه یی به مهندس بنویسد و خاطرات دیگران هم از زبان او بیاید؟ص181،پاراگراف آخر) مخاطب متوجه می شود که حتی هتلی که راوی در آن بوده (با آن فضا سازی سینمایی خوب )وجود ندارد.مخاطب مجبور است شبیه راوی دوباره به مرور اتفاقات بپردازد.مخاطب که حالا هیجاناتش فرو کش شده مجبور به اندیشیدن و تامل است.مخاطب احساس نیاز می کند که باید دوباره به شرایط حاکم بر دکتر فقیهی،خانواده و اطرافیانش،قاتل فقیهی،آن عضو سازمان مجاهدین خلق و آن فردساواکی بیاندیشد.باید صفحات رمان را دوباره بازخوانی کند.او حالا می داند به بازخوانی داستانی از مستندات دوره یی تاریخی به بهانه زندگی شخصیتی واقعی از نگاه نویسنده نشسته است.مخاطب ناچار به ستایش نویسنده است.استفاده خلاقانه از لحن برای بازسازی شخصیت ها، تعلیقهای هوشمندانه ،تصویرسازیهای قوی،نگاه بی طرفانه به شخصیتها و پرداخت خاکستری آنها ،مونتاژ بی نقص فصل ها به لحاظ زمانبندی و جعل مدارک در خدمت داستان و پیشبرد روایت و باور پذیری آن هنر نویسندگی طیبی را نشان می دهد و دادن تصویری شفاف و منصفانه از جریانات سیاسی و اتفاقات سالهای 57 تا 60 نشان از شناخت و تحقیقات کامل طیبی از این دوره است.

نکاتی که باید به آنها اشاره کنم:

1-دربخش هایی از کتاب طنز پنهان،تلخ و گزنده یی جریان دارد که دوست دارم به عنوان یکی از نقاط قوت کتاب به برخی از آنها اشاره کنم.( یک دقیقه قبل از مواجهه با آن مقام دولتی،او را در خانه اش تصور می کنی،که با زن و بچه سر سفره ی شام نشسته دیزی می خورد!ص86،پاراگراف دوم،حتی آن دو کلام حرف کتابی و لفظ قلم هم که پدر بزرگ می گوید،عموها یادش داده بودند که این جانب افتخار می نمایم چنین فرزند رشیدی...پیرمرد بیشتر به درد این می خورد که از خاطرات سربازی زمان رضا شاه بگوید...ص155،پاراگراف دوم، جنازه مشکوک به نظر می رسد.با آن شلوغی نمی شده معطل کننندبا همان برانکارد و تخت گذاشتند در آمبولانس . به سپاه بردند.پای قاتل به زمین نرسیده بوده که تحویل خانواده اش می دهند...ص158،پاراگراف دوم)

2-چند مدت پیش نقدی از لاله زارع بر این کتاب خواندم .(اصل عدم قطعیت،چهارشنبه 23 خرداد 86،روزنامه کارگزاران) باید یاد آوری کنم همیشه این دیدگاه را داشتم که بر خود نوشته های انتقادی هم باید نقد نوشت. با اینکه نقد زارع را در مجموع حاصل قلمی آگاه و متخصص می بینم اما ذکر چند نکته ی مهم را در مورد نقد ایشان لازم می بینم.

من بااین تلقی لاله زارع(و دیگرانی که به این قضیه معتقدند) که رمان را در ژانر زندگینامه داستانی قرار می دهد مخالفم.معتقدم این شیوه برخورد با هر اثری سخت سنتی و فرسوده است.اصلا همین قرار دادن اثری مدرن در یک ژانر حاصل دیدگاههای منتقدین چند دهه پیش ادبیات است.قبول که این رمان اصول زندگینامه نویسی مدرن را در خود دارد اما این نکته تنها کافی نیست.مقایسه این رمان با اثری مثل دزیره از پایه غلط است.اصلا اینکه قواعد حاکم بر یک اثر شبیه یا نه، خود قواعد حاکم بر یک ژانر باشد این تصمیم گیری عجولانه است که آن اثر را در ژانری تقسیم بندی کنیم.من به شباهت این رمان با آثار سینمایی که اصطلاحا فیلمهای مستند داستانی می گویند اشاره می کنم.در چنین آثاری مرز بین واقعیت و جهان ذهنی سازنده اثر، مرز خیلی باریک و گاه مبهم و نا مشخصی است.تلقی نویسنده یا فیلمساز از واقعیت مهم است.(واقعیت در خدمت پیشبرد اثر است!) و به همین دلیل رمان طیبی کاملا از ژانر زندگینامه، چه داستانی چه غیر داستانی هوشمندانه دور می شود.بر مخاطب در فصل آخر رمان روشن می شود این پیش فرض که تنها کتابی خوانده است برای شناختن شخصیت فقیهی و نقاط مبهم و روشن زندگی او باطل است.او با غافلگیری فصل آخر مجبور به دوباره خوانی و کشف مجدد اثر،شخصیتها و آن دوره تاریخی می شود.گذشته است دیگر زمانی که نمی شد به مخاطب در اوج فراز و فرودهای هیجانیش فرمان ایست داد.طیبی این فرمان را به مخاطبش می دهد تا به مخاطب یاد آوری کند زندگی فقیهی بهانه ای است برای کند و کاو دربرهه یی از تاریخ معاصر از منظری خاص.همین نکته این اثر را فرسنگ ها از زندگینامه نویسی دور می کند! چرا که در زندگینامه شخصیت،عنصر محوری است اما در این رمان، کند وکاو نویسنده در برشی از زمان. این اتفاق نو و خلاقانه ای است.

اما بی شک هیچ اثر عاری از نقد وجود ندارد.شخصا انتقادهای من به اثر این هاست:

-برخورد راوی در فصل اول (که برای مخاطب قطعا خود نویسنده را تداعی می کند.)با شخصیت فرق وسطو که نمونه های زیادی از این تیپ آدمها را در ادبیات دیده ایم و خصوصیاتش در رمان باور پذیر است همراه با قضاوت و دور از آن نگاه خاکستری حاکم بر کلیت اثر است.دیالوگها و مونولوگهای این فصل در بخشهایی برای من آزار دهنده بود.(جوجه!سال 69 که من اومدم تو فضای ادبیات،تو فقط پنج سال داشتی...ص1،پاراگراف2،این اسم الان به ذهنت آمده؛به خاطر موهاش و آن واو شیرازی ها که اصرار دارد هر طور شده به ته لهجه روستایی اش بتپاند...ص2،پاراگراف اول)به نظرم طیبی بدون این سطرها هم توانسته است شخصیت فرق وسطو وقضاوتهای از پیش تعیین شده اش راپردازش کندهر چندشایدبتوان این توجیه را پذیرفت که خود نویسنده نیز در این فصل یکی از شخصیتهاست.نکته دیگر که درفصل اول و فصل آخربه نظرم مخاطب راآزارمی دهددفاع نویسنده از خودش، بیان بی طرفی و نگاه خاکستریش به شخصیتهای اثرش و بیان دلایلش برای نوشتن این رمان است.به نظرم مخاطب آگاه و منصف که دغدغه ادبیات و هنر دارد با خواندن رمان کوچکترین شکی به صداقت نویسنده نخواهد کرد.این دفاعیات کمکی به رمان نمی کنند و انگار نویسنده مدام می خواهد خودش را اثبات کند!!(تو که می دانی من نگاه شاعرانه و آرمانی به آدم ها ندارم.موقعیتها برایم مهمند.ص3،خط اول،بهش می گویم وسط های تحقیق هم می خواستم این کار را ننویسم و یک جوری از زیرش در بروم،نمی دانم«آدمکش»خواندن تو سر لجم آورد که بنویسم یا «موفق باشید»آن پزشک حاذق.ص183،پاراگراف اول)هر چند شاید بتوان نویسنده را هم در این فصل ها به عنوان یکی از کارکترها به حساب آورد!!

رمان «از پله صدای دف می آید» تجربه مهمی در ادبیات ایران است هم به لحاظ جایگاه ادبی و هنری که گذر زمان به آن خواهد بخشید و هم اثبات مجدد این حکم که همیشه مضمون بی تقصیر است.مهم چگونگی نویسش است نه آنچه نوشته می شود.

bootigha — Tue, 12 Jun 2007 08:39:18 GMT

بوطیقا دیگر از امروز به بعد وبلاگ شخصی من است و شعرها، مقالات و نوشته هایم را اینجا می گذارم و از وبلاگ باد در موهایش خداحافظی می کنم.

اول چند تا خبر دوست شاعر و رفیق چندین ساله ام سید احمد عندلیبی در وبلاگ هوای بی سرزمین می نویسد که یقینا به درد بخور است.

اما این چند ماه روزهای پر کاری بود.دستیاری سه تا فیلم کوتاه که یکیش فیلم مستند تکان دهنده یی بود،که خیلی بی قرارم کرد.( مسولان محترم شبکه 4 از پخش آن امتناع کردند به دلیل همیشگی سیاه نمایی !!!!) و نوشتن چند شعر و فیلمنامه روزهای پر تجربه اما تلخی را برایم رقم زد.خیلی دلتنگم،دلتنگ همه کسانی که مدتی است از آنها دورم.دلتنگ سیگار....ام الخبائث(شما بخوانید ویسکی)و داستان فتحنامه مغان بزرگ داستان نویسی هوشنگ گلشیری که حکایت این روزهای ماست....!!!

اما شعر:

راز تمام خطوط آبستره را می داند!

درختها،تیر چراغ برقها،ریلها

و زنانی در دورترها که روی پاهایشان ایستادند...

می رقصید روی سطح ورم کرده آسفالت خیابان

با سنجاق رها شده در موهاش

اشارت بی نظم انگشتهاش

به دورترین دورهای دسته جمعی

می تکاند زنی را از پنجره در حیاط

به گورهای تک نفره فکر می کند

و خاکستر سیگاری که در ممتد ترین تکانده شدنهاش

نه !نمی تواند طرح زنی را بسازد!

راز سکوت خطوط

پلها،رودخانه ها،و خطوط منحنی

که می رساند یک خط و یک شیار رابی قرار بر روسریت.

زنی در نزدیکترها:

خشک می شود جریان رودخانه بر زیر پلی که عابری از آن نمی گذرد!

...

ما بیماریم،به ریزش برف از سر شاخه های درختان!

صندلیهامان را روی شاخه درختان جا گذاشتیم

دست در دست با دستی دیگر بر صندلیها ایستادیم!

خواب می بینیم:

او در او مرد

و زن در مرد آرزوی ذوزنقه واری ساخت

با سایه روشن روزهای ابری مدام!

ما در غروب دلمردگی دودکش بخاری خوابیدیم

و حالا نمیدانیم دود

تکه های

جدا شده

از

اندام

پیر

زنی

است

هفتاد ساله

یا نقاط به هم پیوسته ازاندام پیرمردی هشتاد ساله!

....

او را به خانه اش برد

کنار برگهای حوض نفتی

تا تمام تصویرشان حاشیه ای باشد از هاشورها

(پاچه های کهنه شلوارها جر خوردند!)

به هم چسباند تکه ها را

تو طرح زنی هستی!

میان خطوط منتشر شده از رد پای آهو،

من کولی بی راوی

سرگردان دوشیدن گاو نر در ارتفاعاتی که با زنی رقصیدم

تویک چوب لباسی

بارانی بر تن

روی پیاده روهای تازه سنگفرش شده تهران

بی خاطره اند پیاده روها!

...

به گورستان فکر می کند

و خطوط محو شده اندام زنها

خودش را در رختخواب رها کرد.....!

bootigha — Mon, 16 Apr 2007 11:12:18 GMT

بایدبنویسم این سطرها را تا فراموش نکنم...تایادم باشد هنوزبی قرارم و جریان دارم.

روزهای ابری مدام و تهران که غریب است پر از خطوط آبستره مبهم ...

نباید فراموش کنم:

1- سال هزار و سیصد و هشتاد و پنج.تابستان ویرانگر داراب.شهریور انگار قرار است همه چیز آرامتر شود لبخند روی لبهای ادمهایی که سختند اما سالهاست در تو جریان دارند نه بغض،نه گریه فقط همین لبخند تلخ!گوشه لبهاش سیگار است.پدر حالا فقط یک کلمه نیست.چین و چروکهای عمیق صورتش و نگاهی که نمیدانم چه چیزی را یافته که آرام است.حرفش را باور میکنم.بعضی تصاویر فراموش نمی شوند اینکه روی صندلی بایستی و بعد بخوانند محکومی به اعدام و بعد هزار تصویر از هم گسیخته بریزد درونت ویران شوی و شک کنی به اینکه صدا می ماند و پاهایشان بخورد به صندلی...پاهایت را بگیرند . تو ادامه بدهی!بگویند،بگویی که معتقدی و دیگر یقین نداری به روزهای گذشته و روزهایی که می ایند ، نگویی گذشته ات را باور نداری. و راهی نباشد جز شیراز- چهار راه زند.دستفروشی!بعد بیایی توی خاطرات سالنهای سینما و برای پسرت رویایی بسازی از سینما و ادبیات.

تلفن زنگ بخورد.افسانه است یک چیزی دارد گلوش را فشار می دهد احسان خودش را کشت.و بعد هیچ چیزی جز خطوط و نقاط آشفته یادت نیاید و بادت بیاید احسان مدام می گفت:"آخر یه روزی با ادورارد مونش مست میکنم!"

بعد تنها چند برگ بماند از آن همه طراحی دیوانه وار بقیه نیستند و سوختند.امضااحسان محمدی برای امیدبلاغتی" دیدی سوزوندمشون "

2-مهر...احسان محمدی نیست...سینما، ادبیات...و بعد اصلاحیه روی اصلاحیه روی فیلمنامه هایت!دستشویی عمومی را می سازم با پول خودم تا حتی یک دقیقه از راشهایی که عاشقشان هستم بریده نشوند تا فیلمنامه دست نخورده بماند تا فردا بسازمش یا هر وقت دیگری در روزهای تلخ فرداها...عکاسی کردم ازتجریش تا دروازه غار و دیوانه شدم چه قدر تصویر چه قدر شعر.فاجعه بود اما روزهای بی انتها...و غصه هایی که تا همیشه ماندگارند.

3-جشنواره لعنتی شعر فجر:مگر در این کشور جشنواره های سفارشی که جز لطمه زدن به ادبیات کاری نکرده اند کم بود که نشستید سرو بلورین تقسیم کردید و دوباره ادبیات را که نه، خودتان را به گند کشیدید.آنهایی که هیچ وقت دوستشان نداشتم برایم مهم نیست که جایزه گرفتند به جهنم که طاهره صفار زاده سرو بلورین میگیرد با نبود اسم فروغ و شاملو و با بودن نام احمد رضا احمدی و شمس!به جهنم که فاضل نظری جایزه می گیرد و نامهایی حتی به یاد نمی آیند! اما کاش اخوان عزیز پسری تا این اندازه احمق نداشت که برود سرو بگیرد تا باور کنم زمستان است..محمد سعید میزایی و محمد علی بهمنی را دوست دارم اما حرفی نیست خود فراموشی اجباری...خود فراموشی...فراموشی!

جشنواره شعر فجر در فارس تاسف بار است خبری از یک داور یا برگزیده شهرستانی در میان نامهای اصلی نیست.کسانی که حتی خودشان خبر ندارند در جشنواره شرکت داده شده اند و خبری از نامهایی که قابل اعتنایند در شعر فارس نیست. شاپور جورکش عزیزم نیست آن قدر بزرگ است که خدا را شکر می کنم مثل آدمهایی که بزرگ بودند اما حالا نیستند خودش را به گند نکشیده تا یا سرو بگیرد یا تقسیم کند . دکتر محمد حسین بهرامیان نیست نباید باشد و حق دارد اعتراض کند که سالهاست جریان دارد در شعر فارس، در غزل فارس، اما من با همه وجود خوشحالم که نیست!

و ایرج زبردست ،علی بهمنی ... ، و خیلیهای دیگر نیستندکه تا شعرشان درذهنم هست و نگاه متعهدانه شان به قلمشان(به آنچه می نویسند) درمن جریان دارند و من آرامم و خوشحال که نیستند.آنهایی که زمان به فراموشی می سپاردشان هستند و باشند تا دلخوش باشند که سرو بلورین در خانه دارند به پاس احترام به روز درختکاری.تنها ادبیات تنهاست و از همین بغضم می گیرد.

4-جشنواره فیلم فجر: اقای لطیفی راست میگویید فیلم روزسوم را خدا ساخته است و برای همین داریوش مهرجویی،رخشان بنی اعتماد،بایرام فضلی و ...دیده نمیشوند تا شما و امثال شما دیده شوید.تا مسعود ده نمکی فیلم بسازد ، چماق دارها هم به سینما بیایند تا جلوی تانک قمه بکشند و اکبر عبدی ادم برفی بشود قهرمان فیلم اقای ده نمکی...تا شعار بدهد تا دوربین 35 که رویای ماست که مگر در این کشور چند تا از آنها هست از تاور کرین بیفتد و هی شعار پشت شعار... فیلمشان که مقاله هایشان در شلمچه است بشود پر فروش ترین فیلم تاریخ سینمای ایران! من سیگار بکشم و از صفحه سیاه تلویزیون که از آن بیزارم فیلم ناف محمد شیروانی رابینم و بگویم چرا توقیف است این فیلم و یادم بیاید ما همان قهرمان فیلم نافیم که حالا مجبوریم در وان حمام با لباس غواصی زیر اب برویم و رویای سالنهای سینما بشود آتش بس و اخراجیها و ده نمکی و میلانی. و شعر و سینمایی که نیست و دایره و ده نباید دیده شوند روی پرده های سینما. کیارستمی،پناهی در من جریان دارندو همه بچه هایی که رویای تصویر و دوربین دیوانه شان کرده اما سینما تنهاست.

5-جلسات مجله بخارا: از شب بونوئل تا بیضایی هانا آرنت تا پره ور تا شب ادبیات افغانستان دلت بگیرد برای ادبیات ...و اینکه ندانی چرا باید مدام پیرزنهای بزک کرده را ببینی و فسیلهایی که دیگر نه چیزی می گویند و نه چیزی گفته اند.تنها خشایار دیهیمی را ببینی و بگویی دوستش داری و او هم لبخند تلخی بزند و بگوید تو می دونی اینجا چه خبره؟!!!بغض داشه باشی و بگویی سروهای بلورین فجر هیچ فرقی با شبهای بخارا ندارند... و تنها ادبیات خیلی تنهاست.

6-دستهایت را توی جیبت بکنی.شک داری به همه نشستهای ادبی.اما می روی. کتاب صدای موجی زن حرف برای گفتن دارد حتی اگر در مجموع ان را کتابی قوی ندانی.میروی آنهایی که دوستشان داری می بینی و انهایی که میبینیشان و فکر میکنی به آنها نزدیکی که دلت میخواسته ببینیشان اسماعیل مهرانفر،محمد حسینی مقدم،لیلا اکرمی و...نمیخواهی کلمه یی بگویی اما این حس لعنتی درونت! کوتاه می گویی اما دقیق...یقین داری به حرفهایت و به عمقشان. سایت عروض را دنبال کردی احساس می کنی جدیند!!! اما گزارش جلسه نا امیدت می کند. همه کسانی که دراین ادبیات بی اعتنا وقت گذاشتند خواندند چند بار!عمیق و با نگاهی نقادانه که دیگر در ادبیات(آن هم در نسل ما) نیست ، نوشتند.(حالا شاید اشتباه و از منظری متفاوت از نگاه های دیگران.) مورد تمسخر و توهین قرار گرفتند.(خودت هم قبول داری که نقدهایی که امروز نوشته می شوند سطحیند و گاهی عمیقترین نقدها ربطی به اثر ندارند و تنها تخلیه اطلاعاتی است تا تو بدانی با آدم متفکری روبرویی!!) و تو مدتهاست از چیزی تعجب نمی کنی.از اینکه نمیتوانیم نگاههای متفاوت با نگاه خودمان را ببینیم.و باید آرام باشی. ادبیات تنهاست!

7-جنجال،حاشیه.تمام وبلاگهای ادبی و ادبیات شده اند همین...عده ای مریدند و شاگرد و عده ای استاد...دست برداریم تا کی این بازی مسخره قرار است ادامه داشته باشد تا کی مرید و مراد بازی شاگرد و استاد بازی... ادبیات چیزی بالاتر از اینهاست.اینکه دلمان می خواهد حاشیه بسازیم و دست به تخریب جریانات متفاوت با جریان شعری خودمان بزنیم چه تاثیری بر هنر و ادبیات می گذارد!؟چه قدر باید کوچک بود که با وصل کردن خودمان به آدمهایی که خودشان کوچکند و هیچ نیستند جز حاشیه و حاشیه خودمان را هنرمند بدانیم؟! و تا کی باید جریانات شعری جوان را درنطفه خفه کنیم !؟ جریانات متفاوت باید باشند و زمان بگذرد...بگذرد...بگذرد...تا آنچه که باید باشد،باشد و بماند...

8-ملاقلی پور مرد!هیچ کدام از فیلمهایش را دوست نداشتم اما صادق بود...

اما آقای ملاقلی پور خیلیها که از شما بزرگتر بودند(هر چند شما هم فیلمساز شریفی بودید) در این سینما مردند یا فراموش شدند و ما آرامیم . شهید ثالث سالهاست مرده! امیر نادری و

پرویز دوایی نمیدانم کجایند و تقوایی خاموش است.

9-بودریار مرد...و من هنوز کتابهایش برایم تکان دهنده است.غریب است خیلی غریب...!

10-من درد در رگانم!حسرت در استخوانم...

پر از نام شد اینجا اما بگذارباشد . خشم من است نسبت به کسانی که از انها بیزار نیستم اما دوستشان ندارم و ادای دینی است به انها که با نخستین دردشان آغاز شدند و جریان دارند، آنهایی که دوستشان دارم. هستند! متفکرانه و به دوراز تمام این های و هوی شاعرند...نویسنده اند، فیلمسازند و انسانند. و من بیقرارشانم.

پوریا سوری هست ...بابک طیبی هست...علی بهمنی،

مهراد ابراهیم پور، محمد عصمتی ،امیر پاشا هشیوار..نیما راد،شروین سپتی...سارا بهمنیان، حامد حقیقت نیا.مینا کریمی و شیوا هاشمی که انگار سالهاست میشناسمش و کتابش باد اصیل است که با رها خواندم سطر به سطرش را و چه قدر شعر بود و ادبیات بود و نگاهش اصالت داشت و یادم نمیرود شبیه تولدی دیگر بود و خودش شبیه فروغ بود...

و آنهایی که هستند درون من.. اما دورند یا من نامشان را نمیدانم یایادم رفته است یا همین نزدیکیها سیگار می کشند و من راز خطوطی را که با دود در هوا می سازند را میدانم.

11-باید بنویسم، تصویر بسازم و بگذارم این بیقراری . این دردها در من باشد و بشنوم وببینم آنهایی را که عمیقند و باورشان دارم.هنرشان را و نگاه عمیقشان را...

12- صفحه سیاه تلویزیون ،لبخندم را تاریکتر می کند.گلسرخی ...!!!

ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد ...!